Thương người tât tả ngược xuôi,
Thương người lỡ bước, thương người bơ vơ.
Thương người ôm dắt trẻ thơ,
Thương người tuổi tác già nua bần hàn (1).
Thương người cô quả, cô đơn (2)
Thương người đói rách lầm than kêu đường.
Thấy ai đói rách thì thương,
Rách thường cho mặc, đói thường cho ăn.
Thương người như thể thương thân,
Người ta phải bước khó khăn đến nhà.
Đồng tiền bát gạo đem ra,
Rằng đây cần kiệm (3) gọi là làm duyên.
May ta ở chốn bình yên,
Còn người tàn phá chẳng nên cầm lòng.
Tiếng rằng ngày đói tháng đông,
Thương người bớt miệng bớt lòng mà cho.
Miếng khi đói gói khi no,
Của tuy tơ tóc (4), nghĩa so nghìn trùng.
Của là muôn sự của chung (5),
Sống không thác lại tay không có gì.
Ở sao cho có nhân nghì (6),
thơm danh vả lại làm bia miệng người.
Hiền lành lấy tiếng với đời,
Lòng ta yêu dấu là trời độ ta.
Tai ương hoạn nạn đều qua,
Bụi trần rũ sạch thực là từ đây.
Vàng tuy trời chẳng trao tay,
Bình an hai chữ xem tày mấy mươi.
Mai sau bạc chín tiền mười,
Sống lâu ăn mãi của trời về sau.
--
(1) Bần hàn= nghèo rét
(2) Cô quả: cô=côi, quả= goá chồng; cô quả là trẻ con mồ côi và đàn bà goá;
cô đơn là một mình , không có ai thân thích.
(3) Cần kiệm = siêng năng và tiết kiệm
(4) Tơ tóc = ít oi.
(5) Của là muôn sự của chung = tục là trên đời là của chung cả, vì khi chết có đem được chút nào theo đâu. Tuc ngữ ta có câu: "Ở đời muôn sự của chung,Hơn nhau mợt tiếng anh hùng mà thôi ."
(6) Nhân nghì. Nhân = lòng thương người, nghì= thế cho chữ nghĩa, tục là cách ăn ở có lòng thương người và điều phải.
--
Trích đặc san Trẻ Việt, 3/89
